Czy co miesiąc wrzucasz pieniądze do swojego funduszu emerytalnego, licząc na spokojną starość, tylko po to, by zobaczyć, że twoje konto zamiast rosnąć, maleje? Jeśli tak, nie jesteś sam. Tysiące Polaków doświadcza tego frustrującego zjawiska, a kwoty są porażające – mowa o utraconych setkach milionów euro. W tym artykule odkryjemy, co się dzieje za kulisami i dlaczego tak się dzieje, chociaż nie powinno.
Twoje pieniądze topnieją: szokująca prawda o funduszach emerytalnych
W ciągu zaledwie dziewięciu miesięcy 2023 roku, polskie fundusze emerytalne straciły blisko 14% swojej wartości. To oznacza, że przeciętny przyszły emeryt stracił średnio 307 euro. Kiedy składasz wpłaty, a wartość twojego majątku spada, czujesz się, jakbyś cofał się w rozwoju. To nie tylko problem Twoich oszczędności – to również obciążenie dla budżetu państwa.
Ludzie mówią: „Nie widzę sensu”
Rozmowy z Polakami poruszają najczulsze struny:
- „Sprawdzałem swoje konto, a ono nie rośnie, tylko maleje. Nienawidzę tego.”
- „Żyjesz z dnia na dzień, nigdzie nie ma stabilności. Nie wiem, jak oszczędzać.”
- „To nie są duże pieniądze, więc nie czuję tego. Może jak przyjdzie emerytura, będzie bardzo źle.”
- „Jak widzimy z przeszłości, emerytury są bardzo małe.”
- „Nie ufam prywatnym funduszom, wielu ludzi przegrało pieniądze. Sama oszczędzam.”
Co kryje się za tym spadkiem wartości?
Eksperci od funduszy tłumaczą, że za obecne słabe wyniki odpowiedzialność ponosi m.in. wojna na Ukrainie, rosnąca inflacja i ogólny niepokój na rynkach finansowych. Prezes Stowarzyszenia Zarządzających Funduszami Emerytalnymi, Tadas Gudaitis, wymienia:
- Zmiany stóp procentowych przez banki centralne.
- Wysoką inflację.
- Kryzys energetyczny.
- Wojnę na Ukrainie.
Te połączone czynniki prowadzą do negatywnych krótkoterminowych wyników. Nawet „bezpieczniejsze” fundusze inwestujące w papiery wartościowe odnotowały prawie 12% stratę wartości.
Czy politycy mają rację, mówiąc „nie panikuj”?
Prezydent Gitanas Nausėda i przedstawiciele Banku Litewskiego uspokajają, że obecny spadek wartości jest tymczasowy. Ich argumentacja opiera się na kilku punktach:
- Długoterminowa perspektywa: Fundusze emerytalne są tworzone na długi okres, a krótkoterminowe wahania są naturalne.
- Poprzednie zyski: Ostatni rok był rekordowy pod względem zysków, co amortyzuje obecne straty.
- Połączenie z inflacją: Parlamentarzysta Algirdas Sysas podkreśla, że inflacja w Polsce przekraczająca 20% realnie zmniejsza siłę nabywczą oszczędności, niezależnie od wyników funduszy.
Ale czy to wystarczy, by uwierzyć? W obliczu 20% inflacji, twoje oszczędności mogły stracić co najmniej jedną trzecią swojej realnej wartości.
Co robić, gdy pieniądze znikają? Praktyczne porady
Eksperci i przedstawiciele resortu socjalnego zgodnie radzą – nie panikuj. Ale co to w praktyce oznacza dla Ciebie? Bank Litewskiego obiecuje, że po obecnym spadku wartości akcji i obligacji nastąpi jeszcze większy wzrost. Jednak nawet ministrka spraw socjalnych, Monika Navickienė, ostrzega, że obecny moment nie jest korzystny na wycofywanie pieniędzy, jeśli zbliża się wiek emerytalny, ponieważ zgromadzona kwota jest mniejsza niż na początku roku.
Kiedy warto sięgnąć po swoje pieniądze?
Eksperci radzą, aby rozważyć wycofanie pieniędzy tylko w ostateczności. Fundusze sugerują odroczenie wypłat, jeśli jest to możliwe:
- Jeśli zbliżasz się do wieku emerytalnego, możesz rozważyć odroczenie pierwszych wypłat.
- Jeżeli obecny rok jest ryzykowny, można poczekać pół roku lub rok, obserwując sytuację.
Finansowy ekspert Marius Dubnikovas nie jest w stanie przewidzieć, kiedy dokładnie Polacy mogą liczyć na odzyskanie wartości swoich oszczędności. Historycznie, korekty cen akcji trwają zwykle od 6 do 8 miesięcy, w wyjątkowych przypadkach nawet 1,5 roku. Po kryzysie z 2009 roku, który spowodował 50% spadku, nastąpiło jednak większe odbicie.
Przyszłość emerytur: perspektywy i pytania
Obecnie prawie półtora miliona Polaków, oszczędzających w sześciu krajowych firmach, widzi, jak ich przyszłe emerytury maleją. Czy obecna sytuacja to tylko chwilowe potknięcie, czy początek większego kryzysu? Jak zapewnić sobie godną starość w obliczu tak niepewnych czasów?
