Czy pamiętasz to uczucie, gdy letnie plany prysły przez nieustający deszcz? W tym roku wielu przedsiębiorców w polskich kurortach doskonale zna to rozczarowanie. Okazuje się, że tegoroczne chłodne lato miało znacznie surowsze konsekwencje, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka, prowadząc do drastycznych zmian w branży, zwłaszcza tam, gdzie serwuje się jedzenie. To nie tylko kwestia nieudanego sezonu, ale realne zagrożenie dla stabilności finansowej wielu miejsc, od których oczekujemy odpoczynku i słońca.
Biznes kurortowy kontra pogoda: Jak naprawdę wyglądała rzeczywistość?
Dane z firm zajmujących się windykacją i oceną wiarygodności kredytowej nie pozostawiają złudzeń. Bezprecedensowa liczba bankructw i zajęć majątków w nadmorskich miejscowościach jest bezpośrednim skutkiem kaprysów pogody. Ale jak ten impakt rozłożył się między hotelami a restauracjami? Okazuje się, że różnice są znaczące.
Gdzie znikają klienci? Wpływ pogody na różne segmenty rynku
Przedsiębiorcy z branży zgodnie przyznają: to restauracje i kawiarnie najbardziej odczuły negatywne skutki chłodnej jesieni. Hotele natomiast, choć nie miały lekko, utrzymały wyniki zbliżone do ubiegłorocznych. Jak to możliwe?
Jurijus Proskurinas z baru „Karma bar” w Połądze zauważył ciekawy trend. W tym roku lepiej poradziły sobie lokale znajdujące się nieco dalej od plaży. Ludzie nadal przyjeżdżali i wydawali pieniądze, ale ich wybory zakupowe były inne. Zamiast długich popołudni spędzonych na plażowym leżaku z drinkiem, wybierano inne formy spędzania czasu i poszukiwano schronienia przed deszczem w przytulnych lokalach.
Problem polega na tym, że dochody zebrane w ubiegłym, mniej udanym sezonie, nie wystarczyły, by zapewnić stabilną kondycję finansową aż do następnego lata. To tworzy błędne koło, gdzie jeden słaby sezon może pociągnąć za sobą kolejne problemy.
Hotele vs. Restauracje: Nierówna walka o klienta
Kristupas Šliogeris z hotelu „Palangos žuvėdra” potwierdza te obserwacje. Przyznaje, że ten sezon był znacznie trudniejszy dla sektora gastronomicznego. Natomiast biznes hotelarski nie odnotował spadków, a wyniki finansowe pozostawały na podobnym poziomie co rok wcześniej. „Ludzie i tak przyjeżdżali, przyjeżdżają i będą przyjeżdżać do Połągi, niezależnie od pogody. My zaś, jako przedsiębiorcy, staramy się stworzyć im maksymalny komfort i rozrywkę nawet w deszczowe dni” – mówi. Takie podejście, połączone z inwestycjami w alternatywne atrakcje, mogło pomóc utrzymać stałych klientów.
Nida – gdzie słońce świeciło rzadziej
Gintaras Puškorius, szef restauracji „Nidos Prieplauka” w Nidzie, podkreśla, że przez niekorzystną pogodę większość turystów zaczęła przyjeżdżać dopiero w środku lata. To spowodowało mniejszą rotację i niższy obrót. „Ludzie są bardzo przyzwyczajeni do dobrych prognoz pogody i jeśli jej nie ma, decydują się na podróże do cieplejszych krajów w Europie” – tłumaczy. Duże przestrzenie jego restauracji pozwoliły uniknąć większych strat, w przeciwieństwie do kawiarni i barów z ogródkami, które ucierpiały najmocniej.
Więcej bankructw, więcej zajęć majątkowych – liczby mówią same za siebie
Analiza „Creditreform Lietuva” jasno pokazuje, że chłodne i wilgotne lato poważnie nadszarpnęło kondycję finansową wielu kurortowych biznesów. Wielu firmom nie udało się zgromadzić niezbędnego rezerwu finansowego na przetrwanie poza sezonem. „Przedsiębiorstwa zlokalizowane w nadmorskich kurortach są silnie zależne od pogody i sezonowości. Jest prawdopodobne, że problemy, z którymi firmy w Połądze i Nidzie borykały się już latem, pogłębią się po zakończeniu sezonu. Rezerwy, pozwalające przetrwać okres między sezonami, nie udało się zgromadzić praktycznie nikomu. Prognozy ekonomicznej kondycji lokalnych przedsiębiorstw w Birsztone i szczególnie w Druskiennikach są lepsze, ponieważ tam sezonowość jest mniejsza, a wpływ pogody nie jest tak znaczący” – mówi Saulius Žilinskas, dyrektor „Creditreform Lietuva”.
- Bankructwa: W ubiegłym sezonie letnim w Nidzie i Połądze zbankrutowały po dwie firmy, a w Birsztone jedna. W poprzednim roku odnotowano trzy bankructwa: jedno w Druskininkach i dwa w Połądze.
- Zajęcia majątkowe: Liczba zajęć majątkowych w tym roku wzrosła do 40, niemal dwukrotnie więcej niż w roku ubiegłym.
- Zwolnienia pracowników: Firmy kurortowe, które zatrudniały pracowników na początku sezonu, często zwalniały ich pod koniec. 1 października pracę straciło 65 firm (w porównaniu do 53 rok wcześniej).
- Nowe firmy: Liczba nowo zakładanych firm spadła ze 147 do 142. Co więcej, w szczycie sezonu, na początku lipca, powstały tylko trzy nowe podmioty (z czego tylko jeden z pracownikami), podczas gdy rok wcześniej było ich 24.
Zmiany na mapie Połągi i konkurencja
Jurijus Proskurinas zauważa, że w Połądze nadal powstaje wiele nowych restauracji i barów, ale podobna liczba co roku upada. Okoliczne obszary, takie jak Kunigiškės czy Monciškės, zyskują na popularności, co prowadzi do mniejszego napływu klientów do samej Połągi i jej centrum. Z drugiej strony, Kristupas Šliogeris uważa, że największa konkurencja w Połądze występuje poza sezonem. Latem popyt przewyższa podaż, a wszystkie firmy działają na pełnych obrotach.
Długi wobec „Sodra” – gorzkie liczby
Choć sytuacja wielu firm jest trudna, dane dotyczące dłużników wobec „Sodra” (litewskiego odpowiednika ZUS) dają pewną nadzieję. W połowie maja wszystkie kurorty miały 494 dłużników, a w połowie września liczba ta spadła do 418. Jednakże, łączna kwota zaległych długów kurortowych firm wobec „Sodra” wzrosła z 1,3 mln do 1,4 mln euro. Tylko w Druskiennikach długi zmalały o 16%, podczas gdy w Birsztone wzrosły o 27%, w Połądze o 13%, a w Nidzie o 11%.
Czy ta trudna lekcja pogoniona kaprysami pogody zmieni coś w strategii rozwoju polskich kurortów w przyszłości? A może po prostu przyciągnie ona jeszcze więcej inwestorów szukających sprawdzonych rozwiązań na nieprzewidywalne lata?
